Sondazhin e kësaj jave tek SH2 (Shekulli Fundjava) e ndertuam me temen e mungesën se gatishmërisë për të qenë të sjellshëm me tjetrin madje me mungesen ne fjalorin tone te fjaleve “të lutem�, “më fal� apo “faleminderit�etj. Pyetem 100 persona.
Sa herë në ditë thoni faleminderit? 52 persona ju pergjigjen :”Nuk them asnjehere”.
Sa herë dëgjoni t’u thonë faleminderit? 48 persona ju pergjigjen :” Nuk degjoj asnjëherë”.
Ndjeni vështirësi për të thënë faleminderit? 79 persona ju pergjigjen : “e kam te veshtire te them falemnderit”.

Kush i përdor më shumë fjalët “magjike�? Ne na rezulton të jenë të moshuarit dhe vajzat studente sidomos ne në vitet e fundit të studimeve të larta.
Ku përdoren më shumë këto fjalë? Mirela thotë se e quan të panevojshme të përdorë fjalë të tilla si “të lutem” apo “faleminderit” me shoqet e saj apo rrethin familjar. “Por do t’i përdorja nëse do shkoja në ndonjë zyrë”
Dhe në fakt, ambientet e bizneseve, veçanërisht ato private, kanë ndërtuar një etikë komunikimi, që stonon dukshëm me pjesën tjetër. Thuajse të gjithë ata qe përdorin fjalë te mirësjelljes janë në kushte pune e sidomos ne ambiente zyrash.
Por e kemi të vështirë të themi “të lutem� dhe “faleminderit� sepse konceptojmë gabimisht që këto fjalë thuhen zakonisht kur je ne pozita “inferiore�.
Psikologu Edmond Dragoti e shpjegon keshtu arsyen e mungeses se fjaleve te tilla ne fjalorin e shqiptareve:

” Përdorimi i paktë i fjalëve të mirësjelljes, është problem që lidhet drejtpërdrejt me kulturën dhe etikën e komunikimit në kulturën shqiptare. Kultura kolektiviste ose ajo patriarkale ka pasur një komunikim të centralizuar dhe hierarkik nga lart-poshtë, që do të thotë i pari i familjes kishte autoritetin dhe atë duhet ta respektonin të gjithë. Ishte e panatyrshme që i pari i familjes të përdorte fjalët e mirësjelljes, siç është “më fal“për shembull me nënën dhe fëmijët. Për shembull gjyshi, i cili ishte i pari i familjes duhej të respektohej nga të gjithë dhe atij i drejtoheshin me fjalë mirësjelljeje, vartësi i drejtohej me fjalë të tilla drejtuesit, bujku i drejtohej pronarit e kështu më radhë. Komunikimi pa fjalë të ndërmjetme, siç është “më fal“ thuhej zakonisht për një çështje shumë të madhe siç ishte: jeta, prona etj.
Ndërsa sot kanë ndryshuar raportet në shoqëri dhe në familje, ka ndryshuar personaliteti i njeriut në shoqëri, ka ndryshuar pozicioni profesional. Respekti, ndryshe nga kultura kolektiviste, apo ajo patriarkale është reciprok, madje respekti reciprok është kusht për shoqërinë moderne të ditëve të sotme”.

Te nderuar diskutues te blogut te Shekullit, po e mbyll shtrimin e ketij problemi me vleresimin qe Budistet kane per kete ceshtje:
Të falënderosh do të thotë të eliminosh distancën që më ndan mua nga ty.
Kur me një buzëqeshje dhe një shtrëngim dore të afrohem dhe të falënderoj për gjestin tënd, për një fjalë të thënë nga ti, unë nënkuptoj të rrëzoj distancën e akullt që na ndan.
Ky zakon i të falenderuarit dhe mirënjohja nuk janë vetëm një fakt sjelljeje, por edhe komunikim i pazëvendësueshëm shpirtëror.
Nëse falënderimi dhe mirënjohja ngroh zemrat e ngurta dhe eliminon distancën, duke u përgatitur më vonë për përqafime, kjo mënyrë jetese është diçka shumë më e thellë se kaq; ajo ka forcën të na mbushë me jetë dhe të përhapet në çdo qelizë tonën.
Falënderimi nuk është më një raport mes meje dhe teje, por është një raport mes meje dhe botës që më rrethon.
Të nderosh, të falenderosh dhe të falësh; këto tre ndjenja duhet të ushqejnë mendjen tonë.

Te bukura keto fjale… A duhet ta zbukurojme jeten tone cdo dite? Fillojme nga keto fjale te bukura, e quaj mungese te madhe qe mua, ty, ne na mungojne keto fjale te arta!

Shkrimet e fundit nga Elona Demollari